Μαστίχα Χίου

Η μαστίχα Χίου είναι παγκοσμίως γνωστή και παράγεται στο νησί της Χίου, στην Ελλάδα.

Η σπάνια και ευρέως διαδεδομένη μαστίχα, σύμβολο της Χίου, έχει στηρίξει την τοπική οικονομία και έχει καταστήσει το νησί τον μοναδικό τόπο στον κόσμο που έχει εξουσιοδοτηθεί να παράγει αυτή τη φυσική ρητίνη. Την παραγωγή, τη συγκομιδή, την επεξεργασία και τη διάθεση της μαστίχας αναλαμβάνει αποκλειστικά η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου.

Ο σχίνος, ένα αειθαλές δέντρο (επιστημονική ονομασία Pistacia lentiscus) που απαντά από την Ιβηρική Χερσόνησο έως τη Γαλλία, καλλιεργείται σε όλη τη Μεσόγειο, από την Τουρκία έως το Ισραήλ. Στη Χίο, ωστόσο, καλλιεργείται ένα είδος που απαντά μόνο στο νησί (Pistacia lentiscus var Chia), από το οποίο παράγεται η ρητίνη, γνωστή ως δάκρυα ή φυσική μαστίχα.

Ο σχίνος που δίνει τα δάκρυα της μαστίχας φυτρώνει μόνο στη νότια Χίο. Τα χωριά όπου φυτρώνει είναι τα Λιθί, Βέσσα, Έλατα, Μεστά, Ολύμποι, Πυργί, Αρμόλια, Καλαμωτή, Πατρικά, Φλάτσια, Νένητα, Βουνό, Κοινή, Παγίδα, Καταρράκτης, Έξω Δίδυμα, Μέσα Δίδυμα, Μερμιγκί, Θολοποτάμι, Καλλιμασιά, Νεοχώρι, Θυμιανά, Βαβύλοι και Άγιος Γεώργιος Συκούσης.

Πώς συλλέγονται τα δάκρυα της μαστίχας

Η συλλογή των δακρύων της μαστίχας δεν είναι εύκολη διαδικασία. Γίνεται με παραδοσιακό και μάλλον επίπονο τρόπο. Οι παραγωγοί ισιώνουν το έδαφος γύρω από το δέντρο και κάνουν χαρακιές σε ορισμένα σημεία του. Αφού η μαστίχα ρέει για περίπου 15 ημέρες, σταθεροποιείται και είναι έτοιμη για συλλογή. Η συγκομιδή αρχίζει στις 15 Αυγούστου και ολοκληρώνεται στα μέσα Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια, το προϊόν κοσκινίζεται, πλένεται και προσφέρεται προς πώληση, αφού καθαριστούν οι κόκκοι ένας ένας.

Η μαστίχα ως τρόπος ζωής

Πράγματι, η διαδικασία συλλογής αυτού του προϊόντος, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του τουρισμού στη Χίο και σημαντική εμπειρία ζωής, παρουσιάζεται στους επισκέπτες από τοπικούς συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

Χρήσεις

Οι πολλαπλές χρήσεις της μαστίχας Χίου έχουν επιτρέψει τη συνεχή παραγωγή της. Οι συνηθέστερες χρήσεις της είναι στην παραγωγή τσίχλας και ειδών ζαχαροπλαστικής, καθώς και λικέρ μαστίχας. Επίσης, το μαστιχέλαιο χρησιμοποιείται στην κατασκευή μουσικών οργάνων.

Επιπλέον, χρησιμοποιείται στην ιατρική και στη φαρμακευτική βιομηχανία, χάρη στις ιδιότητες των συστατικών που περιέχει. Οι θεραπευτικές ιδιότητες αυτού του σπάνιου προϊόντος ήταν γνωστές από την αρχαιότητα και επιβεβαιώνονται από τις πολυάριθμες σχετικές αναφορές στα έργα αρχαίων συγγραφέων. Αναλυτικά, τα δάκρυα της μαστίχας χρησιμοποιούνται:

• Στην ιατρική, για την αντιμετώπιση της υψηλής αρτηριακής πίεσης, του διαβήτη, της χοληστερόλης, της χρόνιας βρογχίτιδας και των στομαχικών πόνων, καθώς και για την κατασκευή χειρουργικών νημάτων.
• Στη φαρμακευτική βιομηχανία (για την παραγωγή βιταμινών και πηκτικών του αίματος).
• Στην οδοντιατρική, για σφραγίσματα και το κλείσιμο κενών, την κατασκευή οδοντικών καλουπιών για την προστασία των δοντιών, την ενδυνάμωση των ούλων και τον υγιεινό καθαρισμό του στόματος.
• Για την παρασκευή καλλυντικών προϊόντων (σαμπουάν, σαπούνι, βερνίκι νυχιών, αφρόλουτρο και αποτριχωτικές κρέμες).
• Για την παρασκευή αρωμάτων και κρεμών προσώπου.
• Για την παρασκευή ισπανικού κεριού (βουλοκεριού) και αρωματικού θυμιάματος.
• Για την παραγωγή ποτών (λικέρ μαστίχας, ούζο, κονιάκ και άλλα ελληνικά ποτά).
• Σε τοιχογραφίες και στη ζωγραφική (ελαιοχρώματα).
• Ως σταθεροποιητής χρώματος στην κατασκευή υφασμάτων και βαμβακερών προϊόντων.
• Για την παραγωγή βερνικιών και χρωμάτων υψηλής ποιότητας (αεροπλάνα, βερνίκια που χρησιμοποιούνται σε μουσικά όργανα, έπιπλα κ.ά.).
• Ως βελτιωτικό γεύσης στην παρασκευή ειδών ζαχαροπλαστικής και επιδορπίων (λουκούμια, τσίχλες, γλυκά, επιδόρπια, παστίλιες, ψωμάκια, παγωτά, ψωμί και γλυκαντικά).