มาสติกาแห่งคีออส

ยางมาสติกาจากคิออสเป็นยางไม้ที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก ผลิตบนเกาะคิออสของประเทศกรีซ

ยางมาสติกซึ่งหายากแต่พบได้ทั่วไปและเป็นสัญลักษณ์ของคิออส ช่วยหล่อเลี้ยงเศรษฐกิจท้องถิ่น และทำให้เกาะแห่งนี้เป็นแหล่งผลิตเพียงแห่งเดียวในโลกที่ได้รับอนุญาตให้ผลิตเรซินธรรมชาตินี้ กิจกรรมต่าง ๆ ตั้งแต่การผลิต การเก็บรวบรวม การแปรรูป ไปจนถึงการนำยางมาสติกออกจำหน่าย ดำเนินการโดยสหกรณ์ผู้ผลิตคิออสเท่านั้น

ต้นมาสติกเป็นไม้ไม่ผลัดใบตามธรรมชาติ (ชื่อวิทยาศาสตร์ Pistacia lentiscus) พบตั้งแต่คาบสมุทรไอบีเรียไปจนถึงฝรั่งเศส และปลูกกันทั่วบริเวณเมดิเตอร์เรเนียน ตั้งแต่ตุรกีไปจนถึงอิสราเอล อย่างไรก็ตาม บนเกาะคิออสมีการปลูกสายพันธุ์เฉพาะถิ่น (Pistacia lentiscus var Chia) ซึ่งให้ยางหยด และจากต้นนี้ได้เรซินธรรมชาติที่เรียกว่ายางธรรมชาติ

ต้นยางที่ให้ยางหยดเติบโตได้เฉพาะทางตอนใต้ของคิออส หมู่บ้านที่มีต้นไม้ชนิดนี้ ได้แก่ ลิธี เวสซา เอลาตา เมสตา โอลิมปิออย พีร์กี อาร์โมเลีย คาลาโมตี ปาตริกา ฟลัตเซีย เนนนิตา วูโน คอยนี ปากีดา คาตาร์รักติส เอ็กโซ ดิดิมา เมซา ดิดิมา เมอร์มิกกี โธโลโปตามิออน คัลลิมาเซีย เนโอคอรี ธีเมียนา วาวิลอย และอากิออส จอร์จิออส ซิคูซิส

วิธีเก็บหยดยางมาสติก

การเก็บหยดยางมาสติกไม่ใช่เรื่องง่าย เป็นกระบวนการที่ทำกันตามประเพณีและต้องใช้แรงงานมาก ผู้ผลิตจะปรับพื้นดินรอบต้นไม้ให้เรียบ และกรีดต้นไม้ในบางจุด หลังจากปล่อยให้ยางหยดไหลออกมาประมาณ 15 วัน ยางจะแข็งตัวและพร้อมให้เก็บ การเก็บเริ่มขึ้นในวันที่ 15 สิงหาคม และเสร็จสิ้นภายในกลางเดือนกันยายน จากนั้นจึงร่อน ล้าง และนำผลิตภัณฑ์ออกจำหน่ายหลังจากทำความสะอาดทีละหยด

ยางมาสติกกับวิถีชีวิต

การเก็บผลิตภัณฑ์ชนิดนี้ถือเป็นประสบการณ์สำคัญและเป็นส่วนหนึ่งที่ขาดไม่ได้ของการท่องเที่ยวบนเกาะคิออส สหกรณ์ท้องถิ่นและธุรกิจที่ดำเนินงานในพื้นที่จะสาธิตขั้นตอนการเก็บให้ผู้มาเยือนได้ชม

การนำไปใช้

ยางมาสติกคิออสมีประโยชน์หลากหลาย จึงมีการผลิตอย่างต่อเนื่อง การใช้งานที่พบได้บ่อยที่สุดคือการผลิตหมากฝรั่งและขนมหวาน รวมถึงการผลิตเหล้ายางหยด นอกจากนี้ น้ำมันยางมาสติกยังใช้ทำเครื่องดนตรี

นอกจากนี้ ยังนำไปใช้ในทางการแพทย์และอุตสาหกรรมยา เนื่องจากคุณสมบัติของสารที่มีอยู่ในยางมาสติก สรรพคุณในการบำบัดของผลิตภัณฑ์หายากนี้เป็นที่รู้จักมาตั้งแต่สมัยโบราณ และมีเรื่องเล่ามากมายในงานเขียนของนักเขียนยุคโบราณที่ยืนยันเรื่องนี้ รายละเอียดการใช้งานของหยดยางมาสติกมีดังนี้

• ทางการแพทย์ ใช้รักษาความดันโลหิตสูง เบาหวาน คอเลสเตอรอล หลอดลมอักเสบเรื้อรัง และอาการปวดท้อง รวมถึงใช้ทำไหมเย็บแผลผ่าตัด
• ในอุตสาหกรรมยา เช่น ใช้ผลิตวิตามินและสารช่วยให้เลือดแข็งตัว
• ทางทันตกรรม ใช้อุดฟันและปิดช่องว่าง ทำแม่พิมพ์ฟันเพื่อปกป้องฟัน เสริมความแข็งแรงให้เหงือก และทำความสะอาดช่องปากเพื่อสุขอนามัย
• ใช้ทำผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง เช่น แชมพู สบู่ ยาทาเล็บ สบู่อาบน้ำ และครีมกำจัดขน
• ใช้ทำหัวน้ำหอม เช่น น้ำหอมและครีมบำรุงผิวหน้า
• ใช้ทำขี้ผึ้งปิดผนึกแบบสเปน และเครื่องหอมกำยาน
• ใช้ผลิตเครื่องดื่ม เช่น เหล้ายางหยด อูโซ คอนญัก และเครื่องดื่มกรีกชนิดอื่น ๆ
• ใช้ในภาพวาดฝาผนังและงานจิตรกรรม โดยใช้เป็นสีน้ำมัน
• ใช้เป็นสารช่วยคงสีในการผลิตผ้าและผลิตภัณฑ์จากฝ้าย
• ใช้ผลิตน้ำมันชักเงาและสีคุณภาพสูง เช่น สำหรับเครื่องบิน เครื่องดนตรีประเภทออร์แกน เฟอร์นิเจอร์ และอื่น ๆ
• ใช้เพิ่มรสชาติในการผลิตขนมหวานและของหวาน เช่น ขนมตุรกี หมากฝรั่ง ลูกอม ของหวาน ยาอม ขนมปังโรล ไอศกรีม ขนมปัง และสารให้ความหวาน