Sakız Adası Mastiha'sı

Sakız Adası sakızı, Yunanistan'ın Sakız Adası'nda üretilen ve dünya çapında tanınan bir sakızdır.

Sakız Adası'nın simgesi olan nadir ve yaygın damla sakızı, yerel ekonomiyi ayakta tutmuş ve adayı dünyada bu doğal reçineyi üretmeye yetkili tek yer hâline getirmiştir. Damla sakızının üretimi, toplanması, işlenmesi ve satışa sunulması yalnızca Sakız Adası Üreticileri Kooperatifi tarafından gerçekleştirilir.

Bilimsel adı Pistacia lentiscus olan sakız ağacı, doğası gereği yaprak dökmeyen bir ağaçtır; İber Yarımadası'ndan Fransa'ya kadar uzanan bölgede bulunur ve Türkiye'den İsrail'e kadar Akdeniz'in her yerinde yetişir. Ancak Sakız Adası'nda, adaya özgü bir tür olan Pistacia lentiscus var Chia yetişir. Damla sakızı ve doğal bir reçine olan sakız, bu ağaçtan elde edilir.

Damla sakızı veren sakız ağacı yalnızca Sakız Adası'nın güneyinde yetişir. Bu ağacın yetiştiği köyler Lithi, Vessa, Elata, Mesta, Olympioi, Pyrgi, Armolia, Kalamoti, Patrika, Flatsia, Nenita, Vouno, Koini, Pagida, Cataract, Ekso Didima, Mesa Didima, Mermigki, Tholopotamion, Kallimasia, Neochori, Thimiana, Vaviloi ve Agios Georgios Sikousis'tir.

Damla Sakızı Nasıl Toplanır?

Damla sakızını toplamak kolay bir iş değildir. Geleneksel ve oldukça zahmetli bir yöntemle yapılır. Üreticiler ağacın çevresindeki toprağı düzleştirir ve ağacın belirli kısımlarında çizikler açar. Damla sakızı yaklaşık 15 gün boyunca aktıktan sonra katılaşır ve toplanmaya hazır hâle gelir. Toplama işlemi Ağustos 15 tarihinde başlar ve eylül ortasına kadar tamamlanır. Ardından ürün elenip yıkanır ve tek tek temizlendikten sonra satışa sunulur.

Bir yaşam biçimi olarak damla sakızı

Sakız Adası turizminin ayrılmaz bir parçası olan ve önemli bir yaşam deneyimi sunan bu ürünün toplanma süreci, bölgedeki yerel kooperatifler ve işletmeler tarafından ziyaretçilere gösterilir.

Kullanım Alanları

Sakız Adası damla sakızının çeşitli kullanım alanlarına sahip olması, bu ürünün sürekli olarak üretilmesini sağlamıştır. En yaygın kullanım alanları sakız ve şekerleme ürünleri ile damla sakızlı likör üretimidir. Sakız yağı ayrıca müzik aletlerinin yapımında kullanılır.

İçerdiği maddelerin özellikleri nedeniyle tıpta ve ilaç endüstrisinde de kullanılır. Bu nadir ürünün tedavi edici özellikleri eski çağlardan beri bilinmektedir; antik dönem yazarlarının eserlerinde yer alan kapsamlı anlatılar da bunu doğrulamaktadır. Damla sakızının kullanıldığı alanlar şunlardır:

• Tıpta; yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol, kronik bronşit ve mide ağrılarının tedavisinde ve cerrahi iplik yapımında.
• İlaç endüstrisinde (vitamin ve kan pıhtılaştırıcı üretiminde).
• Diş hekimliğinde; diş dolgusu ve boşlukların kapatılmasında, dişleri korumak için kullanılan diş kalıplarının yapımında, diş etlerini güçlendirmede ve ağız hijyenini sağlamada.
• Kozmetik ürünlerin yapımında (şampuan, sabun, oje, duş sabunu ve tüy dökücü kremler).
• Esans yapımında (parfümler ve yüz kremleri).
• İspanyol mumu (mühür mumu) ve kokulu tütsü yapımında.
• İçecek üretiminde (damla sakızlı likör, uzo, konyak ve diğer Yunan içecekleri).
• Duvar resimlerinde ve resim yapımında (yağlı boyalarda).
• Kumaş üretiminde ve pamuklu ürünlerde renk sabitleyici olarak.
• Yüksek kaliteli vernik ve boya üretiminde (uçaklarda, orglarda, mobilyalarda vb. kullanılan verniklerde).
• Şekerleme ve tatlı yapımında lezzet artırıcı olarak (lokum, sakız, şekerlemeler, tatlılar, pastiller, çörekler, dondurmalar, ekmek ve tatlandırıcılar).