Geleneksel Türk Tatlıları

Geleneksel Türk Tatlıları

Bu topraklar tatlı bakımından bölgenin en verimli coğrafyalarından biridir. Boğazına ve damak tadına düşkün bir halk olarak Türk toplumunun oluşturduğu yemek kültürü hemen hemen tüm dünyada bilinmektedir. Çeşit ve lezzet bakımından dünyada ilk beşte yer alan Türk mutfağı, tatlılarda da oldukça iddialı. Öne çıkan geleneksel Türk tatlılarını ve bu tatlıların isimlerini araştırdık. İşte geçmişten günümüze geleneksel Türk tatlıları.

Tulumba Tatlısı

Minicik, lezzeti harika… Tulumba tatlısı! En güzel şerbetli tatlılardan biri olan tulumba, evde yapılamaz denilen ama tarifini okuyunca “zor değil” denilen tatlılardan biri.

Halka Tatli, Türk Churros

Türk Churros olarak da bilinen Halka Tatlı, Adana mutfağından çok sevilen bir hamur işidir. Tırtıklı yufkaların yağda kızartılıp şerbet haline getirilmesiyle yapılan ve genellikle dövülmüş antep fıstığı ile servis edilir.

baklava

Baklava yakın geçmişte Yunanistan ile Türkiye arasında Türkiye için o kadar önemli ki adeta “Baklava kim?” Kavga nedeniyle diplomatik bir kriz yaşanacaktı. Şaka bir yana Rum tarafının baklava için uluslararası patent başvurusu yaptığı da bir gerçek. Ancak konu Yunanistan – Türkiye kriz öncesi ülke içinde bir çekişme sahnesinde olsa da, Gaziantep bu konuda net bir duruş sergileyerek konumlanmıştır. İncecik açılan yufkaların üst üste dizilerek ceviz veya antep fıstığı ile pişirilmesiyle yapılan baklava, bu genel tarife rağmen pek çok incelik ve ustalık gerektiren bir tatlı.

Baklava, Türkiye kökenli olup, Moğolca sarmak anlamına gelen “bayla” kelimesinin eklenmesiyle oluşturulan baglaya tarzı bir söyleyişten türemiş ve Türkçeden diğer dillere geçmiştir. Baklava, yüzlerce çeşidi ve tarzıyla ülkemizin en önemli markalarından biri olmasıyla listemizin başında yer alıyor.

katmer

Yolunuz Gaziantep'e düştüyse ve hamur tatlılarından bahsediyorsanız katmer'i es geçemezsiniz. Gaziantep'in milli tatlısı katmer, seyrederken patlayacak diyeceğiniz şekilde baklava hamurundan yapılan ve yağlanan ince açılmış hamur işi ile hazırlanır. Tıpkı baklava gibi şerbetlenen Katmer, Gaziantep'e geldiyseniz mutlaka tatmanız gereken bir lezzet olarak Geleneksel Türk tatlıları listemizde.

kalburabasti

Hurma tatlısı olarak da bilinen kalburabastı, şerbetli bir hamur işi. Köfte tarlasında hamur tatlılarından ayrılan ve bir şeker parçası gibi olan kalburabasti daha yoğun bir kıvama sahiptir. Kalburabastı adı ise hamurun hazırlanırken kalibre veya kevgir üzerine preslenmesinden gelmektedir. Kalburabastı tatlısında ceviz kullanılır.

Hanım Gobegi

Lezzetinden çok ismiyle dikkat çeken tatlılardan biri de Hanım Göbegi tatlısıdır. Tarihi Osmanlı sarayına kadar uzanan hanım göbeği tatlısı, hamur ve şerbet karışımıdır. İzmir Lokmasına çok benzeyen Hanım'ın göbeği, mayalı hamurların kızartılması ve soğuk şerbetle tatlandırılmasıyla yapılıyor. İsmin kökeni de Osmanlı sarayından gelmektedir. Çörek şeklini verirken kabarık şekli nedeniyle hanımın karnına benzetilen tatlı, Osmanlı döneminde hafif karınlı kadınların daha çok beğenildiğini de gösteriyor.

Kadayıf Ürünleri

Geleneksel Türk tatlıları grubunda elbette önemli bir yere sahip olan Kadayıf, Arap kültüründen de etkilenmiştir. Yassı kadayıf, tel kadayıf ve ekmeklik kadayıf olmak üzere 3 farklı çeşidi bulunan kadayıfların her biri yapılış şekli bakımından birbirinden farklılık göstermekle birlikte aynı zamanda tatlılar arasında da ayrı birer karaktere sahiptir. Kıymanın içi hazırlandıktan sonra kızartılır ve şerbetle pişirilir. Ancak tel kadayıf yapımının kendine has bir tarzı olduğu gibi tel kadayıfı pişirme mahareti de vardır. Ham kadayıf nasıl üretilir, öncelikle bu tekniği takip edelim.

Diğer kadayıf türlerinden olan yassı kadayıf hamurunda yumurtayla hazırlanan hamur varken, ekmek kadayıfının ekmek hamuruna benzer bir hamuru vardır ve bu nedenle ekmek kadayıfı olarak adlandırılır. Her üç tür de şerbet ve kızartma işlemi nedeniyle yaygın olarak kadayıf adını alır. Kadayıf kelimesi Arapça bir kelimedir ve baklavaya atfedilen kökten gelir.

Sütlü Nuriye

Yine ismi çok merak edilen bir tatlı ile karşı karşıyayız. Nuriye'nin sütlü hikayesine geçmeden önce tatlının baklavalık bir hamur olduğunu ve içinde süt barındırarak sütlü tatlılara da göz kırpan özel bir model olduğunu belirtmekte fayda var. Peki neden süt var? Devrim sırasında baklava fiyatları üst sınıra getirildiğinde, Sütlü Nuriye, baklavaya alternatif tatlı olarak şerbet yerine süt, fıstık yerine fındık kullanılarak icat edildi. Ancak bu buluş çok beğenildi ve bugün gündeme geliyor. Herkesin merak ettiği Sütlü Nuriye ismi nereden geliyor sorusunun cevabı belli değil.

Asure veya Aşure

Dini geleneklere sahip tatlı bir aşure. Arapça kökenli Aşure isminden gelmektedir. İslam'da yeri olan Muharrem ayı bazı yerlerde Aşure ayı olarak da geçmektedir. Öncelikle Aşure hikayesinin nereden geldiğine bakalım. Rivayete göre Hz. Nuh gemisini yaptı ve ona iman edenlere onu meşhur etti.

Fanda ilerledikçe malzemeler azalınca daha ekonomik davranabilmek için ellerinde ne varsa karıştırıp büyük bir çorba haline getirmişler ve o çorba ile sel geçene kadar dayanmışlar. İşte hikayedeki çorba, günümüzün aşuresi oluyor. Bu nedenle aşurenin içindeki malzemeler yapan kişilerin tercihine göre arttırılabilir. Muharrem ayında aşure yapımı ve dağıtımı Osmanlı döneminde gelişmiştir. Bu durumdan dolayı Aşure'yi Geleneksel Türk Tatlıları arasında sayabiliriz.

Zerde'de

Şimdi farklı bir tatlı zamanı. Zerde nasıl bir tatlıdır? Aslında bu listede en az bilinen tatlı olarak zerdeçalı sayabiliriz. Zerdeçal adı, tatlıya rengini veren zerdeçal ve safranın kullanılmasından gelmektedir. Kırık pirinç, zerdeçal, nişasta, yer fıstığı ve üzüm ile yapılan tatlı eşsiz bir kategoride. Zerden şehri Gaziantep'tir. Genel olarak tatlılarla birlikte söz konusu Gaziantep mutfağının Zerde olarak da tatlı bir hamur işi hamur türü olarak kendini göstermesi, Türkiye'nin mutfakta önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir.

cezerye

En güzelini İstanbul Mısır Çarşısı'nda bulacağınız cezeryeye de lokum tatlıları kategorisinden yer veriyoruz. Baharatların bol olduğu bir yer olan Mısır Çarşısı cezeryede karanfilden zerdeçala, zencefilden tarçına kadar pek çok baharat bulunur. Ana maddesi havuçtur. Havuç püresi ve ceviz karışımına baharatları ekleyin ve üzerini kapatın.

Martı

Ramazan denilince akla gelen güllaç, ramazanda mutlaka yenmek zorunda değildir. Mısır nişastası ve buğday ununun su ile karıştırılıp ince bir hamur haline getirilmesiyle elde edilen güllaç yaprağı, sadece güllaç tatlısı için değil, börek yapımında da kullanılabilen bir üründür. Güllü yemek adından yapımında gül kullanılması nedeniyle güllü yemek adına evrilen tatlı, süt ve hamurun buluştuğu özel bir lezzet olup, kökleri M.Ö. Osmanlı sarayı.

Künefe

Hatay'da gelenekselleşen Türk tatlısı serimizi yine ateşte kızaran kadayıf ile sonlandırıyoruz. Türk – Arap kültürünün de yaygın bir tatlısı olan künefe, kebaptan sonra aranan bir tatlı olup ocakta üstü açık ağır ağır pişirilir ve Hatay peyniri ile lezzeti doyum olmaz.

Ne dediler; "Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım." Herkese afiyet olsun.