Wszystko o Hafiz Mustafie i jego stuletniej historii

Historia Hafıza Mustafy sięga 19 wieku. W Stambule 19 wieku działali znani anatolijscy cukiernicy. Ci, którzy przybywali do stolicy z ubogich miasteczek Anatolii, prawdopodobnie wybierali ten zawód, kierując się solidarnością z rodakami. İsmail Hakkı Bey, pochodzący z centralnie położonego miasta Çankırı, znalazł się wśród cukierników przy ulicy Hamidiye w Bahçekapı, choć z zawodu był sarrafem. W 1864 zaczął wyrabiać cukierki z cukru krystalicznego w piwnicy budynku, w którym wynajął lokal. Wraz z synami, którzy mu pomagali, przy rosnącym wyborze słodyczy i zwyczaju ich jedzenia, przybliżał mieszkańcom Stambułu cukiernictwo i zdobył ich sympatię. Jeden z jego synów, Mustafa, z jednej strony pomagał ojcu, a z drugiej pełnił funkcję muezina w meczecie Arpacılar. Wielowiekowa tradycja smaku i handlu przez sto lat zmieniała właścicieli, ale lokalizacja pierwszego sklepu ze słodyczami i smak, który pozostawał na podniebieniu, nigdy się nie zmieniły.

Sklep w Eminönü, jednym z nielicznych miejsc, które można nazwać sercem handlowego Stambułu, wkrótce zaczął pojawiać się w prestiżowych rejestrach handlowych. Według jednego z nich, Annuaire Oriental, w 1888 İsmail Hakkı figurował wśród cukierników z Bahçekapı. Po obu stronach sklepu znajdowały się zakłady krawieckie i sklep zegarmistrzowski. Rok później nazwisko İsmaila Hakkı Beya znalazło się wśród cukierników z Bahçekapı i ulicy Alaca Hamam. W 1891 sklep cukierniczy zastąpił zakład krawiecki sąsiada, a działalność przeniosła się do lokalu oznaczonego numerem. Na początku 1902 w Bahçekapı działało dwóch cukierników o imionach Hacı Mustafa i Hacı İsmail.

Po tym, jak oba sklepy działały do 1921, nazwa marki zaczęła się coraz wyraźniej kształtować: Hacı İsmail Zade Hafız Mustafa. W 1924 Hafız Mustafa pojawił się w Yerebatan, oferując także inne produkty, których wytwarzanie doskonalił przez lata. Po zakładzie z ciastami otwarto przy ulicy Dudu Odaları w dzielnicy Beyoğlu kolejny sklep z wyrobami cukrowymi, prowadzony przez İsmaila Hakkı. Hafız Mustafa nie był jedynym synem, który odziedziczył po ojcu rodzinne dziedzictwo. Jego drugi syn, Ömer Lütfi, podobnie jak Hafız Mustafa, kochał ten zawód. Można to jednak wywnioskować z faktu, że Hafız Mustafa przyjął nazwisko Kandman, a Ömer Lütfi Bey — nazwisko Cebeci. Już po 1929 sklep zyskał renomę pod nazwą Hafız Mustafa, a rzadziej występował jako Hafız Mustafa i Mahdumlar, jak w pewnym rejestrze z 1930.

Od 1926 do 1938 firma Hafız Mustafa otrzymała jedenaście nagród na międzynarodowych targach w różnych miastach i krajach, między innymi w Paryżu, Brukseli i Liège. Biuro Handlu Zagranicznego, jedna z nowych instytucji młodej republiki, również podziękowało niektórym firmom, takim jak Hafız Mustafa, które wzięły udział w Targach Orientalnych w Bari w 1932; uczyniło to w ogłoszeniu opublikowanym w gazetach. W tamtych latach Cemil Bey, syn Hafıza Mustafy, który zaczął odgrywać coraz większą rolę w firmie, dążył do bardziej uniwersalnego smaku. W czasach, gdy import kakao był tematem dyskusji w prasie, narodziła się nowa marka Hafıza Mustafy i jego syna — Cikolat Cemil… Z drugiej strony Cikolat Cemil trudno było dorównać Hafızowi Mustafie zarówno jako produkt, jak i marka. Hafız Mustafa był znanym kupcem — sławę przyniosło mu nawet wesele jego córki.

Choć w ogłoszeniach Cemil Bey podkreślał, że jest następcą ojca, nigdy nie zrezygnował z jego nazwiska. W dni świąteczne, najważniejsze okresy roku dla cukiernika, zachęcał klientów, by kupowali słodycze na Bayram w Hafız Mustafa i Mahdum. Tahini i chałwa, wymieniane wśród sprzedawanych produktów już od 1929, również przyczyniły się do renomy Hafıza Mustafy. Cemil Bey zaczął umieszczać w ogłoszeniach nazwę Cocolat, składając klientom życzenia świąteczne: „Hafız Mustafa i jego syn Cikolat Cemil życzą Wesołych Świąt”.

Cemil Bey zmarł w 1947, a przez kolejnych dziesięć lat upamiętniano jego i jego ojca podczas odprawianych za nich mevlitów. W roku jego śmierci firma Hafız Mustafa miała już ugruntowaną pozycję i osiemdziesiąt lat historii za sobą. Jego żonie Vasfiye i wnukowi Sönmezowi Kandmanowi przypadł obowiązek podtrzymania jej działalności i dalszego rozwoju. W 1948 w Dzienniku Urzędowym Rejestru Własności zarejestrowano nazwę i logo firmy na S. Kandmana, następcę Cemila, syna Hafıza Mustafy. Choć nowi właściciele sklepu ze słodyczami w pierwszych latach woleli posługiwać się nazwą Hafız Mustafa Kandman, później zaczęli używać zarejestrowanej nazwy.

Pani Vasfiye i Sönmez zdawali sobie sprawę, jak ważne jest prowadzenie firmy o długiej historii. W tamtych latach nieustannie podkreślali jej tradycję. Hasła reklamowe brzmiały: „cukiernia z 94-letnią tradycją” w 1957 oraz „99 lat doświadczenia” w 1963. Nie tylko oni promowali wówczas cukiernię. Renomowane firmy, takie jak Migros, sprzedające produkty Hafıza Mustafy, mówiły w swoich kampaniach o wielowiekowej tradycji cukierniczej. Choć asortyment firmy znacznie się powiększył, podstawą jej działalności w latach 60 pozostawały marcepan, czekolada, ciasta i słodycze.

Mustafa Nihat, syn Sönmeza Kandmana, przejął firmę od swoich zdyscyplinowanych i lubianych przełożonych z Şekerci Hafiz Mustafa, gdy dorósł. Drugi okres Mustafy w firmie trwał do 1993 i zakończył się, ponieważ Nihat Bey zainteresował się innymi branżami. Mustafa Altuncu, który kupił sklep, próbował rozwinąć to historyczne dziedzictwo, nie naruszając jego korzeni ani ducha. Kandman, który przejął firmę pięć pokoleń po Hacı İsmail Hakkı, próbował rozwijać ją pod nowym kierownictwem, jednak czternaście lat później, w 2007, pojawił się nowy inwestor: Avni Ongurlar. Esra Dil, badaczka akademicka analizująca cukiernię Hafız Mustafa jako przedsiębiorstwo, zauważa, że mimo zmiany właścicieli firma, w miarę dostępnych możliwości, zachowuje różnorodność produktów, sposób produkcji, podejście do marki i personel. Pomimo tych zmian firma utrzymuje tożsamość marki o stuletniej historii.

Avni Ongurlar, ostatni wyłączny właściciel cukierni Hafız Mustafa, mówi o Hafızie Mustafie i Cemilu Beyu jak o członkach rodziny. Hacı Avni Bey, który wywodzi się z innej branży, na przykład tekstylnej, sprzedaje najzdrowsze produkty Hafıza Mustafy w najprzystępniejszej cenie, a klientów wita z uśmiechem, w emocjonalnej harmonii z historycznymi korzeniami firmy. Być może właśnie dlatego w Bahçekapı sprzedaje się 100 pączków w 2007, a dziś sprzedaje się 2500; cukiernia trafia też do przewodników turystycznych i ksiąg pamiątkowych wydawanych po hiszpańsku i francusku.

Niewątpliwie jednym z najciekawszych dzieł związanych z Hafızem Mustafą jest „Los Secretos de Hafiz Mustafa” („Sekrety Hafıza Mustafy”), napisane przez kolumbijskiego pisarza Francisca Leala Queveda. Autor przedstawia swoją książkę następująco: „Inspiracją dla tej książki było niezapomniane miejsce, którego sława wykracza poza wszelkie granice”.

Dziś Hafız Mustafa jest częścią stambulskiego słownika dzięki czterem lokalizacjom: na Taksim, w Sultanahmet, Sirkeci i Bahçekapı.27 Jak mówi pewien stary mieszkaniec Stambułu, cukiernia słynie ze słodyczy, cukru i ciast, a także z uśmiechniętej obsługi.

Bez względu na to, gdzie Państwo są, jeśli chcą Państwo poczuć się jak w Stambule, mogą Państwo zamówić produkty Hafıza Mustafy online za pośrednictwem Grand Turkish Bazaar.

Mogą Państwo zamówić tutaj świeżo przygotowaną baklawę, lokum, turecką herbatę lub turecką kawę od Hafıza Mustafy. Wszystkie produkty Hafıza Mustafy wysyłamy ekspresową przesyłką na cały świat.